Etiyopya Ülke Analizi - Kolay İhracat Platformu

Dünyanın 72. ve Afrika’nın 9. büyük ekonomisi olan Etiyopya’da, 1990’lı yılların başından itibaren serbest piyasa ekonomisine dayalı stratejiler izlenmeye başlanmış ve yapısal reformların uygulanmasına öncelik verilmiştir. Etiyopya, bulunduğu stratejik konum, sahip olduğu genç işgücü ve büyük bir pazar olması sayesinde, Afrika Kıtasının en dinamik ve en fazla doğrudan yabancı yatırım çeken ülkeleri arasındadır.

Etiyopya tarıma dayalı bir ekonomiye sahiptir. Ülke milli gelirinin %34,8’ini, ihracatının %90’ını, istihdamının %62’sini tarım sektöründen sağlamaktadır. Ancak ülkede tarıma elverişli alanların yalnızca %20’lik kısmı tarım amaçlı kullanılırken, bu alanlar çoğunlukla yağmur ile sulanmaktadır. Ülke büyük ölçüde zirai sulama yatırımlarına ihtiyaç duymaktadır ve tarımda makineleşme, gübre, ilaç ve sertifikalı tohum kullanma oranı düşüktür. Etiyopya’da tarımsal üretimde tahıllar, kahve, bakliyat, yağlı tohumlar, şeker kamışı, meyve ve sebze, kesme çiçek ve pamuk önemli yer tutan ürünlerdir. Etiyopya dünya bakla üretiminde 2. sırada, susam üretiminde 5. sırada, kahve üretiminde 6. sırada, bakliyat üretiminde ise genellikle ilk 10’da yer almaktadır.

Etiyopya 135,4 milyonluk nüfusu ile Afrika’nın 2. en kalabalık ülkesi olmakla birlikte ülkede işgücüne katılım oranı %65, işsizlik oranı ise yalnızca %3,9’dur. Resmi para birimi Birr (ETB) olan Etiyopya’nın 2024 yılındaki GSYH büyüklüğü cari fiyatlarla 142,1 milyar dolardır. 2025 yılında 109,4 milyar dolara gerileyeceği öngörülmektedir.

Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre Etiyopya ekonomisi, 2024 yılında yıllık reel olarak %8,1 oranında büyümüştür, ancak 2025 yılında bu büyümenin %7,2’ye yavaşlayacağı öngörülmektedir.

Dünya Ticaret Merkezi (ITC) verilerine göre, Etiyopya 2024 yılında toplam 4,4 milyar dolarlık ihracat ve 8,8 milyar dolarlık ithalat yapmıştır. En yakın ticari ilişkilerini ABD, Suudi Arabistan, Hollanda ve BAE ile kurarken en fazla ithalatı Çin ve Hindistan’dan yapmaktadır. Türkiye, 2024 yılında Etiyopya’ya 197,1 milyon dolarlık ihracat yaparken Etiyopya’dan 42,5 milyon dolarlık ithalat yapmıştır. 2024 yılındaki 239,6 milyon dolarlık ikili ticaret büyüklüğümüz ile Etiyopya, dış ticaretimizin sınırlı kaldığı bir ülke konumundadır.

Etiyopya’nın denize kıyısının ve ulusal bir limanının bulunmaması nedeniyle, Türkiye’den Etiyopya’ya gerçekleştirilen ihracatın yaklaşık %95’i Cibuti limanları üzerinden yapılmaktadır. Bu kapsamda, önemli sayıda ihracatçı firmamız, Türkiye’den Cibuti’ye sevk edilen ürünleri, Cibuti üzerinden re-export yöntemiyle Etiyopya pazarına ulaştırmaktadır.

Bu kapsamda, Türkiye- Etiyopya arasındaki ticarete ilişkin, Etiyopya’nın istatistikleri, Türkiye’ninkinden farklılık göstermektedir.

Etiyopya Ticaret Bakanlığı verilerine göre, 2024 yılında Türkiye’nin Etiyopya’ya ihracatı 541,7 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir. Re-export mekanizmasının etkin bir şekilde işlemesinde, özellikle inşaat demiri, un ve yemeklik yağ ihracatı gerçekleştiren firmalarımız tarafından Cibuti Limanı Serbest Bölgesi’nde kullanılan depolar kritik bir rol oynamaktadır.

Öte yandan, Etiyopya Ticaret Bakanlığı verileri doğrultusunda Türkiye, Etiyopya’nın en büyük ilk beş tedarikçisi arasında yer almaktadır.

Daha Fazla Görüntüle Daha Az Görüntüle

Türkiye’nin Etiyopya’ya ihracatı son 5 yıl içerisinde (2020-2024) bileşik olarak %4 azalmıştır. 2024 yılında en çok ihracat yapılan sektörler sırasıyla demir ve çelik, makine ve mekanik ürünler, elektronik cihazlar ve parçaları, eczacılık ürünleri, yenilebilir müstahzarlar ve buğday ürünleri olmuştur. Bu sektörler arasında son 5 yılda (2020-2024) yıllık ortalama %60 büyüme ile buğday ürünleri sektörü dikkat çekmektedir. Hububat ürünleri en çok ihraç ettiğimiz ürünler arasında bulunmasa da son 5 yılda yaklaşık 11,7 kat büyümüştür ve potansiyel taşıyan sektörlerden olmuştur.

Dünya Bankası Etiyopya’ya hem hibe hem de kredi olarak çeşitli yardımlar yapmakta, hâlihazırda Etiyopya’da çok sayıda aktif proje uygulamaktadır. Bu projeler ile başta yol, su ve haberleşme olmak üzere altyapının geliştirilmesi ve iyileştirilmesi, yoksullukla mücadele, tarım sektörü ve özel sektörün geliştirilmesi, iş ortamının iyileştirmesi, rekabetin artırılması amaçlanmaktadır. Belirlenen projeler, Türk iş insanlarının bölgedeki operasyonları için fırsatlar yaratabilmektedir. Türkiye’nin Etiyopya’dan yaptığı ithalat son 5 yıl içerisinde yıllık ortalama %1 artmıştır. Türkiye’nin en çok ithal ettiği ürün grubu son 5 yılda yıllık ortalama %12 büyüme kaydeden ve ithalat büyüklüğü 19,7 milyon dolar olan yağlı tohumlar ve meyveler olmuştur. En çok ithal edilen diğer ürün grupları ise kahve, baharat, yenilebilir sebze ürünleri, kakao, pamuk, plastik ve plastik ürünler olmuştur. Bu sektörler arasında yenilebilir sebze ürünleri son 5 yılda %24 daralma göstermiştir.

Türk ürünleri; kalite, fiyat ve güvenilirlik açısından pazarda Çin ve Hindistan ürünlerine kıyasla daha yüksek prestije sahiptir. Avrupa ülkelerinin Afrika pazarına göre yüksek fiyatlı mallarını almak istemeyen Etiyopyalılar ülkemizin ihraç ürünlerini tercih etmektedir. Bu, uzun vadeli müşteri sadakati ve sürdürülebilir ihracat ilişkileri kurmak için büyük fırsat sunmaktadır.

Etiyopyalılar, Türk ürünlerini kaliteli, dayanıklı ve fiyat-performans açısından ideal olarak görmektedir. Türk markaları tekstil, inşaat, tıbbi ürünler, yedek parça ve beyaz eşya sektörlerinde tanınmakta ve tercih edilmektedir. İhracatçılarımız, bu güçlü algı sayesinde, Etiyopya’da tüm sektörlerde pazarlama avantajına sahiptir.

Etiyopya pazarı, ithal ürünlere önemli ölçüde bağımlı ve yerli üretim sınırlıdır. Bu durum, Türk ihracatçılarına yüksek kâr marjları ve daha az rekabet baskısı sağlamaktadır.

Ayrıca ihracatçılarımızın Etiyopya’ya sevkiyatlarında ve Pazar araştırmalarında lojistik kolaylıklar (THY’nin Addis Ababay’a günlük uçuşları, güçlü kargo ağı, Cibuti üzerinden etkin sevkiyat gibi) mevcuttur.

Daha Fazla Görüntüle Daha Az Görüntüle