Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Genel Görünüm

Akdeniz’in Sicilya ve Sardinya’dan sonra üçüncü büyük adası olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), çok partili demokratik bir yapıda cumhuriyet yönetimine sahiptir. Resmi dili Türkçedir ve para birimi Türk Lirası’dır (TL’dir). Başkent Lefkoşa KKTC’nin en büyük kentidir. Deniz kıyısında yer alan Gazimağusa ve Girne de diğer önemli kentlerdir. KKTC, ülkenin etkin bir şekilde yönetilebilmesi için 5 bölgeye ayrılmıştır; Lefkoşa, Gazi Mağusa, Girne, Güzelyurt ve İskele. Dünya Ekonomik Forumu’nun Rekabet Edilebilirlik endeksine göre geliştirdiği hesaplamalara göre KKTC, 2019 yılında 140 ülke arasında rekabet edilebilirlik olarak 89. sıradadır.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), 1974 yılında Rum işgalinden kurtulmasının ardından 15 Kasım 1983 yılında tam bağımsızlığını elde etmiştir. KKTC nüfusu, bu tarihten itibaren dışarıdan da aldığı göçlerle birlikte artmaya başlamış ve açıklanan en güncel sayıma göre (2019) 382 bine ulaşmıştır. KKTC nüfusunun ortalama yaşı 2019 yılında 30,7 olarak, Türkiye’nin aynı yıldaki ortalamasının 0,1 yaş altında kayda geçmiştir. Bu oran, KKTC’nin genç bir nüfusa sahip olduğunu göstermektedir.

KKTC İstatistik Kurumu tarafından 2020 yılında uygulanan Hanehalkı İşgücü Anketi sonuçlarına göre, KKTC genelinde istihdam oranı %45,9 olarak gerçekleşmiştir. İstihdam oranı erkekler için %57 iken kadınlar için bu oran %37,9 ile sınırlı kalmıştır. İstihdamın sektörel kırılımına bakıldığında, tarım sektörü %3,1, sanayi sektörü %10,2, inşaat sektörü %7,6 ve hizmetler sektörünün %79,1 olduğu görülmektedir. İstihdam edilenlerin %34,9’unu lise altı eğitim alanlar veya hiç eğitim almayanlar oluşturmaktadır. Aynı yılda işsizlik oranı ise %10,1 olarak kaydedilmiştir.

KKTC İstatistik Kurumu’nun verilerine göre, KKTC ekonomisi 2019 yılında 0,2% reel büyüme kaydederek, cari fiyatlarla 21,4 milyar TL GSYH (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla) büyüklüğüne ulaşmıştır. Kişi başına düşen Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) ise 2019 yılında 12 bin 649 ABD Doları olarak gerçeklemiştir. 2019 yılında GSYH içinde, tarım sektörü %5,5, sanayi sektörü %7,8, inşaat sektörü %5,8 ve hizmetler sektörü %22,2 oranında pay almıştır.

Son on yıllık dış ticaret verileri incelendiğinde, KKTC ihracatı en yüksek 134 milyon dolar ve ithalatı en yüksek 1,9 milyar dolara ulaşmıştır. KKTC 2020 yılında 101 milyon dolar ihracat ve 1,2 milyar dolar ithalat gerçekleştirmiştir. Son on yılda 1 milyar doların üstünde dış ticaret açığı veren KKTC ekonomisi, 2020 yılında 1,1 milyar dolar dış ticari açığa sahiptir.

2020 yılında KKTC’ye ihracatımız 860 milyon dolar ve KKTC’den ithalatımız da 80 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. 2020 yılında Türkiye’nin KKTC ihracatının yaklaşık %20’sini petrol yağları oluşturmaktadır, ancak 2019 yılına göre petrol yağları ihracatımız %65 azalmıştır. Petrol yağlarından sonra 2020 yılında KKTC’ye en çok ihracat yaptığımız ürün kalemleri toplam ihracatımızın %3,5’ini oluşturan tedavide kullanılmak üzere hazırlanan ilaçlar ve ihracatımızın %3,45’ini oluşturan inşaaat demiridir. İlk üç ihracat kaleminin ardından, dördüncü sırada 2019-2020 ihracatımızda %80,7 artış gösteren otomatik bilgi işlem makineleri yer almaktadır.

Daha Fazla Görüntüle Daha Az Görüntüle

Ticari Cazibe Faktörleri

İş yapma kolaylığındaki durumu
0 / 5
Lojistik performansı
0 / 5
Mal ve hizmet ithalatı büyüme (yıllık)
-
Vizesiz Geçiş
VAR
Mal ithalatı
-
Bir iş kurmak için gereken süre
-
Enflasyon (yıllık)
-
Gayri safi yurtiçi hasıla
-
GSYİH büyüme (yıllık)
-
Kişi başına düşen brüt milli gelir, PPP (cari uluslararası dolar)
-
Mal ve hizmet ithalatı (%GSYİH)
-
Mal ihracatı
-
Mal ve hizmet ihracatı büyüme (yıllık)
-
Hava Taşımacılığı, navlun (milyon ton-km)
-
Konteynır Liman Trafiği (TEU: 20 fit eşdeğer birim)
-
Tarımsal Katma Değer (% GSYİH)
-
Endüstriyel Katma Değer (% GSYİH)
-
Hizmet Katma Değer (% GSYİH)
-
Mal ve Hizmet İhracatı (%GSYİH)
-
Toplam Nüfus
-
Doğrudan Yabancı Yatırım, net girişler (% GSYİH)
-
Mal ticareti (% GSYİH)
-
Resmi döviz kuru (1 USD karşılığı yerel para birimi)
-
Sevkiyat noktasından yükleme limanına ortlama teslim süresi
-
Teslim limanından alıcıya ortalama teslim süresi
-
Bu veriler worldbank ve comtrade veri kaynaklarından alınmıştır.

Dış Ticaret Deseni

Ülkenin İthalatı Ülkenin İhracatı
bilgilendirme-mesaji

Bu bölüm, daha iyi bir deneyim sunabilmek için tablet, masaüstü ve dizüstü bilgisayarlardan erişim için optimize edilmiştir. Görüntüleme yapabilmek için farklı ekran çözünürlüğüne sahip bir cihaz kullanabilir veya tarayıcı pencerenizin boyutlarını değiştirebilirsiniz.

Ülkenin ithalat yaptığı ilk 10 ülke ve bu ülkenin sektör bazında ihracat tutarları aşağıda gösterilmektedir.

20152016201720182019

Ülkenin ihracat yaptığı ilk 10 ülke ve bu ülkenin sektör bazında ithalat tutarları aşağıda gösterilmektedir.

20152016201720182019
Yukarıdaki grafik Comtrade veri kaynağından ilgili ülkenin raporladığı veriler baz alınarak oluşturulmuştur. İlk on ülke içerisinde payı %1'den küçük olan ülkeler gösterilmemektedir.
GTİP kodunuzu girerek ürünün bu ülkedeki dış ticaret verilerini, rakip ülkelerin pazar payını, vergi oranlarını, ihracat koşullarını ve potansiyel ithalatçılarını görüntüleyebilirsiniz.

Sektörler ve Fırsatlar

KKTC ekonomisi için hizmetler sektörleri arasından turizm ve eğitim sektörleri en önemli gelir kaynaklarıdır. Turizm ve lokantacılık sektörü, 2019 GSYH içinde %11,7 orana sahiptir. KKTC Turizm Bakanlığı verilerine göre, KKTC’yi 2019 yılında 1,75 milyon (KKTC uyruklular hariç) turist ziyaret etmiştir. Bunun yanında, KKTC sahillerinde bulunan çok sayıda lüks otel yabancıların ilgisini çekmekte ve ziyaret başı harcama miktarını artıran bir etki yaratmaktadır.

Eğitim sektörü, yükseköğrenim için uluslararası olarak sunulan uygun fiyatlı eğitim seçenekleri sayesinde ülkeye çok sayıda öğrenci çekmektedir. Türkiye’nin Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) ve İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) gibi önde gelen üniversitelerinin KKTC’ye açtıkları kampüsler ve uluslararası düzeyde eğitim veren yerel üniversiteler çok sayıda öğrenciyi ağırlamaktadır. KKTC Eğitim Bakanlığı verilerine göre, 2020 yılında 103 bin öğrenci KKTC’de yükseköğrenimini devam ettirmektedir. Bu rakam, toplamda yaklaşık 65 bin olan diğer tüm öğrenci (ikokul, ortaokul, lise ve özel eğitim) sayısından yüksektir. Yüksek öğrenim (lisans, lisansüstü ve doktora) için ülkeye gelen öğrencilerin %45’i Türk uyruklu ve %42’si yabancı uyrukludur (Türk ve KKTC vatandaşı dışında).

KKTC’de turizm ve eğitimden sonraki bir diğer önemli sektör inşaattır. İnşaat sektörü 2015 yılından 2019 yılına kadarki zaman aralığında TL değeri bazında 3,4 kat büyüme kaydederek 2019 yılında 1,6 milyar TL’ye ulaşmıştır. Türkiye Müteahhitler Birliği’nin raporuna göre KKTC’de gerçekleştirilen projelerin büyük bölümünü Türkiye finanse edilmiştir ve kimi projelerde işveren Türkiye’deki inşaat kuruluşlarıdır. Bu nedenle, KKTC’nin hızla büyüyen inşaat sektörü Türkiye için ekonomik gelir kaynağı potansiyeli taşımaktadır.  

KKTC’de sadece belirli sanayi dallarında üretim mevcuttur. Bu sektörler taş ocakçılığı, imalat sanayii ve halkın temel ihtiyaçlarını karşılamak üzere işletilen elektrik ve su santralleridir.  KKTC tarım sektöründe en önemli ihraç ürünleri arasında süt ürünleri, narenciye, arpa, piliç eti ve keçiboynuzu bulunmaktadır.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ekonomisinin büyük bir kısmı ticarete, yani ithalata dayanmaktadır, üretim kaynakları ve tüketim maddeleri büyük oranda ithalat yoluyla sağlanmaktadır. Bu nedenle TL’nin döviz karşındaki değeri, üretim maliyetleri ve ürün fiyatları üzerinde yüksek öneme sahiptir. KKTC’nin en yüksek ithalat kalemleri 2020 yılında taşıt araçları, yakıt inşaat demiri, sanayi tipi makineler, cep telefonları ve bilgi işlem makineleridir. İlk iki sırada yer alan yakıt ve taşıt araçları tüm ihracatın %18’ini oluşturmakta ve en yakın diğer ihracat kaleminin yaklaşık 3 katı büyüklüğündedir.

Kıbrıs Türk Yatırım Geliştirme Ajansı YAGA, ekonomide üretimi, istihdamı, ihracatı artıran ve yeni teknoloji kullanımını getiren tüm yatırımlara önem ve öncelik vermekte ve destek olmaktadır. YAGA’nın belirlediği öncelikli sektörler turizm (özellikli, özgün, uzmanlaşılmış ve sezon dışı), yüksek öğrenim, tarımsal imalat (özellikli ve yüksek katma değerli tarım ve gıda işlemeleri), bilişim (yazılım geliştirme ve haberleşme) ve özellikle alternatife yoğunlaşan enerji sektörüdür.

YAGA internet sitesinden yatırım fırsatları ile ilgili detaylı bilgi almak için tıklayınız.

Daha Fazla Görüntüle Daha Az Görüntüle

Ticaret Müşavirinden Notlar

Ticaret Müşavirlerinin bulundukları ülkede sahadan edindikleri ve ihracatınızı doğrudan etkileyebilecek güncel gelişmeler ve mevzuat değişikliklerine ilişkin notlara bu bölümde ulaşabilirsiniz.

Ülkenin İthalat Potansiyeline Göre Ürünler

Potansiyele göre sektörler

{{sectorIndex+1 + index*6}} - {{sectorItem.sectorName}}

Sektör içinde potansiyeli en yüksek ürünler

{{countryImportPotentialList[1].gtipNumber}}
{{countryImportPotentialList[0].gtipNumber}}
{{countryImportPotentialList[2].gtipNumber}}
  • {{index + 1}}
    GTİP {{item.gtipNumber}}
    {{item.potential}}/1000
  • {{index + 6}}
    GTİP {{item.gtipNumber}}
    {{item.potential}}/1000

Potansiyel, ilgili ülkede seçilen sektörde yer alan ürünlere duyulan ihtiyacın büyüklüğünün 1000’lik skala üzerinden gösterilmesidir.

Yapay zeka teknolojisi kullanan Akıllı İhracat Robotu, ihracatçıların geçmiş verilerinden ve farklı veri kaynaklarından elde ettiği yaklaşık 10 milyon satır veriyi anlık olarak işleyerek kişiye özel hedef pazar önerisi yapmaktadır. Seçeceğiniz hedef pazarlar için dış ticaret verileri, vergi oranları, ihracat koşulları, ithalatçı listeleri gibi ihracat yol haritanızı oluşturmanıza yardımcı olacak birçok bilgiyi görüntüleyebilirsiniz.
Robota Git

İkili Anlaşmalar

İki ülke arasında yapılan ticari anlaşmalar gerek vergiler gerekse gümrük uygulamaları bakımından ihracatta büyük önem taşımaktadır. Anlaşma metinlerine detay görüntüle butonunundan ulaşabilirsiniz.

Serbest Ticaret Anlaşması
Bölgesel Ticaret Anlaşması
Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması
Tercihli Ticaret Anlaşması
Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması

Ülkedeki Teknik Engeller

Ülkelerin farklı teknik düzenlemeleri, test ve belgelendirme işlemleri hakkında bilgi edinmek ve ihracat öncesi dönemde varsa teknik engellere yönelik önlem almak ihracatınızı geliştirmek için kritik öneme sahiptir. Aşağıda teknikengel.gov.tr adresi kaynak alınarak hazırlanan bilgileri görüntüleyebilirsiniz.

Ülkedeki ilgili mevzuat ve mevzuata ulaşılabilecek internet adresleri

KKTC'de 42/2014 sayılı Ürün Güvenliği Yasasının 28(5) maddesi uyarınca hazırlanan ve 2.04.2019 tarihinde TE(K-I)535-2019 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla tekrardan tadil edilerek onaylanan piyasa gözetimi ve denetimi yapmaya yetkili otoritelerin listesi ve görev alanları belirlenmiştir. (Ek-1)

Bakanlık/Dairelerin internet sitelerinde iletişim bilgileri mevcuttur. (Örneğin: Ekonomi ve Enerji Bakanlığının http://www.ekonomi.gov.ct.tr web sayfasıdır. Burada bakanlığa ait her türlü bilgi özellikle de iletişim bilgisi yer almaktadır.)

Standartların oluşturulması ve KKTC'de yerleşmesine yönelik KKTC Ekonomi ve Enerji Bakanlığı ile Türkiye Cumhuriyeti Türk Standartları Enstitüsü (TSE) arasında “STANDARDİZASYON VE UYGUNLUK DEĞERLENDİRMESİ” alanında 20/04/2018 tarihinde işbirliği protokolü imzalanmıştır. İşbirliği protokolü TSE tarafından yayınlanmış standartlara bedelsiz erişim hakkı vermediğinden dolayı amaçlandığı gibi standartlara erişim sağlanamamıştır.

Bakanlık/Dairenin mevzuatlarına sahip oldukları internet sitelerinden ulaşılabileceği gibi, KKTC Mahkemelerinin e-adalet uygulaması olan https://www.mahkemeler.net/ internet sitesinden de ulaşılabilir.

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında “Ürün Güvenliği Konusunda” ve “Tüketicilerin Korunması” İşbirliği Protokolleri imzalanmıştır. Her iki protokolün de onay süreci tamamlanmış olup, protokol kapsamında iş birliği yapılmaktadır.

Ülkeye ihracatta zorunlu belgeler
Zorunlu Belgeler ve Belgeleri Düzenleyen Kurumlar

KKTC sınırları içerisinde “İhracat ve İthalat” gerçekleşeceğinde Ekonomi ve Enerji Bakanlığı mevzuatlarından Dış Ticaret (Düzenleme ve Denetim) Yasası yetkisi kapsamında çıkarılan “İthalatı ve İhracatı (Düzenleme ve Denetim) Tüzüğü” kullanılır. İthalatı ve İhracatı (Düzenleme ve Denetim) Tüzüğünde ön izne tabi ithalat ve ihracat malları yer almaktadır. Tüzükte yer almayan mallar izin ve kontrole tabi değildir. Ön izin kapsamında yetkilendirilen daire ve kurumlarda mevcut mevzuatları çerçevesinde ithalat ve ihracata ön izin düzenlerler.

KKTC'ye ihracatta helal belgelendirmesi dış ticaret mevzuatları bağlamında zorunlu olmamakla beraber, Ekonomi ve Enerji Bakanlığı Sanayi Dairesi uygulamaları açısından teşvik kapsamına alınmıştır.

Ülkede ürün güvenliği denetimleri
Ülkede Ürünlerin Güvenliğinin Tespiti Amacıyla Kullanılan Sistemler ve Sorumlu Kuruluşlar

T.C Ticaret Bakanlığı ile iş birliği içeren protokol kapsamında “Tekstil” ve “Oyuncak” alanında hizmet içi eğitim ve piyasa gözetimi ve denetimi alanında destek alınmıştır. İhtiyaç duyuldukça da irtibata geçilmektedir.

KKTC Ticaret Dairesi, 2020 yılı içerisinde öncelikle T.C. Ticaret Bakanlığının tecrübeli elemanlarından alınan bilgi ve tecrübeler ışığında “oyuncak” ve “tekstil” alanında piyasa gözetimi ve izlemesi gerçekleştirdi. Yapılan piyasa analizinde Ürün Güvenliği altında Ticaret Dairesi sorumluluğunda çıkarılan tüzüklerin; KKTC piyasasında yapılacak denetimlerde uygulanabilirliği ve karşılaşılacak sorunlar ile KKTC şartlarına uygunluğu değerlendirildi.

Ülke Haberleri

06/19/2021
Mersin ile KKTC arasında yat turizmi geliştirilecek

MDTO ve KTTO, imzaladıkları protokolle kardeş oda oldular. İki odanın hedefi Mersin ve KKTC arasındaki yat turizmini geliştirmeyi hedefliyor.

Güncel
Mersin ile KKTC arasında yat turizmi geliştirilecek
06/19/2021
Ticaret Bakanı Muş: KKTC'nin artık hem üretim hem de Türkiye pazarına girme noktasında önünü açtığımızı düşünüyorum

Ticaret Bakanı Mehmet Muş, "KKTC ile yaptığımız protokol ve anlaşmalarla KKTC'nin artık hem üretim hem de Türkiye pazarına girme noktasında önünü açtığımızı, ciddi bir şekilde rahatlattığımızı düşünüyorum." dedi.

Güncel
Ticaret Bakanı Muş: KKTC'nin artık hem üretim hem de Türkiye pazarına girme noktasında önünü açtığımızı düşünüyorum
06/19/2021
Ticaret Bakanı Muş: KKTC ile yaptığımız protokol ve anlaşmalarla önünü açtığımızı düşünüyorum

Ticaret Bakanı Muş, "KKTC ile yaptığımız protokol ve anlaşmalarla KKTC'nin artık hem üretim hem de Türkiye pazarına girme noktasında önünü açtığımızı, ciddi bir şekilde rahatlattığımızı düşünüyorum." dedi.

Güncel
Ticaret Bakanı Muş: KKTC ile yaptığımız protokol ve anlaşmalarla önünü açtığımızı düşünüyorum
05/25/2021
Ticaret Bakanı Muş, KKTC Başbakan Yardımcısı Erhan Arıklı ile görüştü

Ticaret Bakanı Mehmet Muş, "Cenevre'deki görüşmelerden çıkacak sonuçların Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki (KKTC) soydaşlarımız için hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum." dedi.

Dış Ticaret
Ticaret Bakanı Muş, KKTC Başbakan Yardımcısı Erhan Arıklı ile görüştü
05/25/2021
KKTC'de 'Karantina Takip Sistemi' uygulamaya girdi

KKTC'de yeni tip koronavirüs tedbirleri kapsamında ülkeye girişlerde karantinaya girecek kişilerin takibinin elektronik bileklikle yapılacağı "Karantina Takip Sistemi ve Güvende Kal" uygulamasının tanıtım etkinliği yapıldı.

İş Dünyası
KKTC'de 'Karantina Takip Sistemi' uygulamaya girdi

Yaklaşan Etkinlikler

bilgilendirme-mesaji

Yaklaşan etkinlik bulunmamaktadır.

chatbot
HEMEN GİRİŞ YAP VE SORULARINI SOR chatbot