Rusya

Rusya’ya ihraç edilecek tüm ürünler için gümrük kargo beyannamesi doldurulması zorunludur. Bu süreci kolaylaştırmak için belgelerin beyan edilmesi internet ortamına taşınmıştır. Rusya’nın Federal Gümrük Servisi internet sitesine ulaşmak için tıklayınız.  

Rusya, çoğunluğu Avrasya Ekonomik Birliği standartlarından ve EAC uygunluk işaretini temel alan bir standart sistemine sahiptir. Bu sistem, sertifikasyon için temel olarak ürün testlerine dayanmaktadır. AB veya ABD ile bir ortaklık anlaşması olmadığından AB'nin CE işareti veya ABD’nin Gıda ve İlaç İdaresi sertifikaları gibi uluslararası kabul görmüş sertifikaları tanımamaktadır. 

Rusya’da standartlardan sorumlu otorite olan Rosstandart internet sitesi için tıklayınız. 

Diğer ülkelerin standartlarının ülkeye uyumundan sorumlu Federal Akreditasyon Servisi internet sitesi için tıklayınız.  

İlaveten, TSE ve Rus Standardizasyon Kurumu (ROSSTANDART) arasında tesis edilen işbirliği çerçevesinde; 7 Ocak 2026 tarihi itibarıyla Türkiye’de yerleşik Türk üreticileri ve ihracatçılarımız, Rus ulusal GOST Standartlarına, herhangi bir bedel ödemeksizin, TSE ile gdogan@tse.gov.tr ve standardhaz@tse.gov.tr e-posta adresleri veya 0 (312) 416 62 62 numaralı telefon üzerinden iletişime geçerek erişim sağlayabilecektir. 

Ürünlerin paketlemesi ve etiketlenmesi Rusça dilinde ve Rusya’da kullanılan alfabe olan Kiril alfabesi kullanılarak yapılmalıdır ya da kullanılan ortak dil ile beraber çeviri içermelidir. Ayrıca, ürün fiyatları Rus rublesi cinsinden de belirtilmelidir. Etnik azınlıkların kullandıkları dillerin çevirisinin eklenmesi tercihe bağlı olmakla beraber faydalı olacaktır.  

Rusya’da 2024 yılına kadar kayıt dışılığın azaltılması ve tüketici refahı da gözetilerek eşit rekabet koşullarının tesisinin sağlanması amacıyla dijital ekonomiye geçişin bir parçası olarak; tüm ithal ürünlerin, “QR” kodlarıyla etiketlenerek ülkeye girişinden nihai tüketiciye ulaşıncaya kadarki sürecinin izlenebilmesi amacıyla “Birleşik Ürün Etiketleme ve Takip Sistemi” ihdas edilmiştir. Söz konusu ürünlerin transit ticareti ve geçici ithalatı ise kapsam dışında tutulmaktadır. Anılan sistem sayesinde, tüketicilerin bir mobil uygulama aracılığıyla, üreticinin adı, üretim yeri, üretim veya satış tarihi ile saati, son kullanma tarihi, ürün numarası, parti numarası gibi bilgilere erişimi mümkün hale gelmiş, bu yolla ürünün arz zincirine ilişkin şeffaflık sağlanarak sahteciliğin önlenmesi amaçlanmıştır.  

Anılan sistemin koordinatör kurumu, “Sanayi ve Ticaret Bakanlığı”; sistemin oluşturulması, uygulanması ve işletilmesinden sorumlu kurum (kodların üretimi ve dağıtımı), “Geliştirme ve Teknoloji Perspektifleri Merkezi Başkanlığı” (CRPT); sistemin işleyişinin kontrolünden sorumlu kurum, “Dijital Gelişim, Haberleşme ve Kitlesel İletişim Bakanlığı”; düzenleyici kurum ise “Maliye Bakanlığı” olarak belirlenmiştir. 

Söz konusu etikette, 14 haneli ürün kodu, 13 haneli ürün için özelleştirilmiş seri numarası, tüketim ve üretim tarihleri ile dört haneli teyit kodu bulunmaktadır. Hazırlanan etiket tüketiciler tarafından akıllı telefonlarda uygulamalar aracılığıyla okutturularak ürünün bilgilerine erişilebilmektedir. 

Etiketlemede sorumluluk ithalatçıya ait olup, etiket veya barkod bilgilerinin üreticilere ithalatçılar tarafından ulaştırılması gerekmektedir.  Sisteme söz konusu işletmeler tarafından kaydolunması için Dijital Gelişim, Haberleşme ve Kitlesel İletişim Bakanlığı tarafından akredite edilen merkezlerden temin edilen e-imzalar ile ilgili yazılımı indirmesi takiben ilgili bağlantı adresinden şirketini kaydettirmesi gerekmektedir. İlgili bağlantı adresine ulaşmak için tıklayınız. 

Ülkemizin Rusya’ya ihracatında önemli yer tutan muhtelif ürünlerde etiketleme sistemi uygulanmaya başlanmış ya da sistemin uygulanmasına yönelik süreç devam etmektedir. Kürk manto, Ayakkabı, Tütün, İlaç, Tekstil ve hazır giyim (hafif sanayi ürünleri), Süt ürünleri, Parfümeri ürünleri, Fotoğraf makinesi ve flaş, Lastik, Şişe su, Bira ve düşük alkollü içecekler, Alkolsüz içecekler, Tıbbi cihazlar, Biyolojik olarak aktif gıda takviyeleri, Antiseptikler ve dezenfektanlar, Tekerlekli sandalye, Deniz ürünleri (Havyar), Bisiklet, Rehabilitasyon teknik araçları, Veterinerlikte kullanılan ilaçlar, Bitkisel yağlar, Hayvan yemi, Konserve ürünler, Alkolsüz bira, Kozmetik, ev kimyasalları ve kişisel hijyen ürünleri, Belirli bakkaliye gıda ürünleri, Motor yağları, İnşaat Malzemeleri, Tatlılar, Çocuk Oyuncakları, Paketlenmiş Hazır Demlenmiş İçecekler, Sporcuların beslenmesine yönelik gıda ürünleri, İlaç hammaddeleri ve İlaçlarda zorunlu etiketleme uygulaması başlamıştır.  

Bununla birlikte, radyoelektronik ürünler, fiber optik ürünler, ısıtma cihazları, kablo ürünleri, bazı düşük alkollü içecekler, tıbbi cihazlar, piroteknik ürünler, yangın söndürücüleri ve yangın güvenliği ekipmanları, polimer borular , Otomobil parçaları, belirli ev ürünleri, sıhhi ve hijyenik ürünler ile tuvalet malzemeleri, ev ürünleri, gübreler, bakkaliye ürünleri, et ürünleri, yarı mamuller ve dondurulmuş ürünlerde pilot uygulama süreci devam etmektedir. Basılı ürünler ile titanyum metal ürünlerinin pilot projesi tamamlanmış olup zorunlu etiketleme uygulaması henüz başlamamıştır.  

Önümüzdeki dönemlerde zorunlu etiketleme uygulamasına farklı ürün gruplarının da eklenilmesi yönünde çalışmalar yürütüldüğü bilinmektedir. Uygulamaya ilişkin güncel Müşavirlik notuna https://ticaret.gov.tr/data/5bcc5d4813b876034cfece26/Etiketleme%2012%2001%202026.pdf adresinden ulaşılabilmektedir. 

Zorunlu etiketleme uygulamasına tabi ürünlerin etiketlenmeden satışa sunulması durumunda ürün cinsi ve ihlali gerçekleştirenin gerçek ya da tüzel kişi olmasına bağlı olarak para cezası, müsadere, hapis cezası gibi müeyyideler uygulanmaktadır. 

Ürünlerin zorunlu tanımlamasını içeren etiketleme işleminin, eşyanın gümrüklenmesi öncesinde tercihen üretim tesislerinde veya Rusya’da, gümrükleme işleminden önce depolarda tamamlanması gerekmektedir. Etiketlemede sorumluluk ithalatçıya ait olup, etiket veya barkod bilgilerinin üreticilere ithalatçılar tarafından ulaştırılması gerekmektedir.  

Bahse konu etiketlerde, malın adı, orijini, net ağırlığı, malın terkibi, üretim yılı, raf ömrü, besleyici değeri, kullanım koşulları gibi bilgilerin Rusça olarak yer alması gerekmektedir. Söz konusu etikete sahip olmayan malların piyasaya arzı ise mümkün bulunmamaktadır. Söz konusu şartlar her bir mal için Rosstandart’tan temin edilebilmektedir.  

Acenteler ve distribütörler: Yerel acenteler veya distribütörler kullanmak, Rusçanın işletmelerin ana dili olması ve Rus tüccarların yabancı firmaların ülkede temsilcilik veya deposunun olup olmadığı hususuna ağırlık vermesi nedeniyle tercih sebebidir. Rusya’nın dünyanın en büyük coğrafyası olması nedeniyle çok sayıda acente veya distribütörle bağlantı kurulması faydalı olacaktır.  

Doğrudan satış: Rusya ile coğrafi yakınlığımız avantaj sağlasa da gümrük anlaşmamız olmadığı için karlılığın, dönemsel olarak yaşanan gümrük kapısı krizleri ile riskli olduğu bir seçenektir. Buna ek olarak, küçük çaptaki Rus tüccarlar bu yolla yapılan satışlar için çekimser davranabilmektedir.  

Diğer taraftan, Rus ticaret hayatında, Rusya’da yerleşerek ülkede mağaza, ofis veya üretim tesisi açan firmaların daha fazla başarılı oldukları müşahede edilmektedir. Zira; Rus perakende zincirleri ya da ithalatçıları, ihracatçının ofisinin Rusya’da olması durumunda, özellikle ulaşılabilirlik ve olası sorunların çözümü noktasında bu şirketleri daha fazla tercih edebilmektedir. 

E-ticaret: 2025 yılı Ocak-Eylül döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre %32 oranında artışla e-ticaret pazarı 8.2 trilyon ruble büyüklüğüne ulaşmıştır. 2024 ile 2028 yılları arasında yıllık %5,3 büyüme oranına sahip olması beklenmektedir. Diğer seçeneklere göre daha uygun fiyatlı ürünlerin Rusya’ya ulaşımı açısından daha ulaşılabilir bir kanaldır. Batı menşeili ürünlere uygulanan yaptırımlar nedeniyle Türkiye menşeili ürünlerin için önemli bir fırsat bulunmakla birlikte uluslararası para transferlerinde yaşanan sorunlar risk teşkil etmektedir.   

Rusya’da 2025 yılı Aralık ayı itibarıyla toplam 307 banka ve finans kuruluşu faaliyet göstermektedir. Bunların 212’si üniversal lisansa (sermaye > 1 milyar ruble), 95’i temel lisansa (sermaye > 300 milyon ruble) sahiptir. 45 adet de banka dışı finans kuruluşu mevcuttur.  

Malumları olduğu üzere; ABD, AB ve diğer bazı ülkeler tarafından Rusya Federasyonu (Rusya)’na yönelik olarak muhtelif yaptırımlar uygulanmaya başlanılmıştır. Bankacılık ve finans sektöründe; 

İlk olarak, 7 Rus bankası 12 Mart 2022 tarihi itibarıyla, sonrasında ise 3 Rus bankası 14 Haziran 2022 tarihi itibarıyla SWIFT Sisteminden çıkarılmıştır. Bu kapsamda, sırasıyla “VTB, Bank Rossiya, Otkritie Bank, Novikombank, Promsvyazbank (PSB), Sovcombank ve VEB.RF” ile “Sberbank, Rosselkhozbank ve Credit Bank of Moscow” SWIFT Sistemi dışında kalmıştır. Bilahare, 24.02.2025 tarihinde açıklanan AB yaptırımları kapsamında Ak Bars Bank, Uralsib Bank, Tochka Bank, National Rezerv Bank, Roseximbank, Bank SINARA, Primsotsbank, BBR Bank, RNKO Platezhnyy Konstruktor, Peterburg’s Settlement Center, Kuznetsk Business Bank, MIR Business Bank ve Bank Kuban Kredit olmak üzere 13 banka daha SWIFT Sisteminden çıkarılmıştır. 

 Kasım 2024’te Rusya’nın enerji ödemelerindeki en kritik kanalı olan “Gazprombank” da ABD tarafından yaptırım listesine dâhil edilmiştir. SWIFT Sisteminden çıkarılan bankalarla beraber, yaptırımlardan etkilenen toplam banka sayısı 130’un üzerindedir. 

Bu itibarla, ihracatçılarımıza ikili ticaret işlemlerinde yerel paralarla ödeme seçeneğinin değerlendirilmesinde büyük fayda görüldüğü; bankaların günlük Türk Lirası ve Ruble pozisyonları hakkında bilgi sahibi olunabilmesini teminen, yine bankalarımızla yakın iletişim halinde olunmasının önem arz ettiği, Türk sermayeli veya Türk yöneticilerin istihdam edildiği bankaların her iki ülkede de faaliyette bulunuyor olmaları hasebiyle ticari bankacılık işlemlerinde muhtelif avantajları bulunduğu hususu Müşavirliğimizce bildirilmektedir.