Azerbaycan

Azerbaycan

En büyük ithalatçı 2019
En büyük ithalatçı 2019
Rusya 2.28Milyar
Dolar
En büyük ihracatçı 2019
En büyük ihracatçı 2019
İtalya 5.63Milyar
Dolar
Türkiye’nin ithalatı
232.37 Milyon $
2015
411.02 Milyon $
2019
Türkiye’nin ihracatı
1.89 Milyar $
2015
1.78 Milyar $
2019

Genel Görünüm

8Doğu Avrupa ve Batı Asya’nın kesişim noktası olan Kafkasya’da yer alan Azerbaycan, üniter bir anayasal cumhuriyet yönetimine sahiptir. Azerbaycan, Sovyetler Birliği sonrası ekonomik geçişini tamamlamış, petrol bazlı ve gelişmekte olan bir ekonomiye sahiptir. Azerbaycan ulusal para birimi manattır (AZN). Resmi dil Azerice olmakla beraber ülkede Rusça yaygın olarak konuşulmaktadır. Dünya Bankası “İş Yapma Kolaylığı” endeksinde Türkiye’nin hemen ardından 34. sırada yer almaktadır.

Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından, Azerbaycan 1991 yılında bağımsızlığını ilan etmiştir. Bu ani geçişle, Cumhuriyetler arası bağlılığı esas alan ekonomik yapının dağılması, siyasi ve hukuksal altyapı eksikliği ve teknolojinin eski kalması nedenleriyle Azerbaycan ekonomisi ani bir çöküşe uğramıştır. Ülkede siyasi istikrarın tekrar sağlanması sonrasında ekonomiye yoğunlaşan Azerbaycan, dünyanın önde gelen petrol şirketleri ile yataklarının birlikte işlenmesi ve paylaşılması konusunda yaptığı anlaşmalar ve yeniliklere hızla adapte olması sayesinde, 1996 yılından itibaren ekonomide büyüme elde etmiştir.

10 milyonluk nüfusu ile Azerbaycan dünyanın en kalabalık 90. ülkesidir. Nüfusun %44’ü  kırsal kesimde yaşamaktadır – Türkiye’de bu oran %25 – ve işgücüne katılım oranı %66’dır. İşgücünün %50’si hizmetler sektöründe, %14’ü sanayi sektöründe ve %36’sı tarım sektöründe istihdam edilmektedir. Azerbaycan, 2019 yılında cari fiyatlarla 48 milyar dolarlık GSYH büyüklüğü ile dünyada 89. sıradadır. Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre, 2019 yılında yıllık reel olarak %2,3 büyüyen Azerbaycan ekonomisinin, 2020 yılında COVID-19 pandemisinin etkisiyle -%2,2 oranında daralacağı öngörülmektedir.

Comtrade verilerine göre, Azerbaycan 2019 yılında toplam 19,6 milyar dolarlık ihracat ve 13,64 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirmiştir. En yakın ticari ilişkilerini İtalya, Türkiye, Çin ve Rusya ile kurmuştur. Türkiye, Rusya’dan sonra en fazla ithalat yaptığı ülkedir. Türkiye 2019 yılında Azerbaycan’a 1,78 milyar dolarlık ihracat yaparken, Azerbaycan’dan 411 milyon dolarlık ithalat yapmıştır. İkili ticaret büyüklüğümüzün 2 milyar doları aştığı Azerbaycan, en büyük 39. ticari partnerimiz konumundadır.

Daha Fazla Görüntüle Daha Az Görüntüle

Ticari Cazibe Faktörleri

İş yapma kolaylığındaki durumu
4 / 5
Lojistik performansı
0 / 5
Mal ve hizmet ithalatı büyüme (yıllık)
-
Vizesiz Geçiş
VAR
Mal ithalatı 2019
13.64 Milyar $
Bir iş kurmak için gereken süre
3.5 gün
Enflasyon (yıllık)
2.61%
Gayri safi yurtiçi hasıla
48.04 Milyar $
GSYİH büyüme (yıllık)
2.22%
Kişi başına düşen brüt milli gelir, PPP (cari uluslararası dolar)
14.36 Bin $
Mal ve hizmet ithalatı (%GSYİH)
36.86%
Mal ihracatı 2019
19.63 Milyar $
Mal ve hizmet ihracatı büyüme (yıllık)
-
Hava Taşımacılığı, navlun (milyon ton-km)
44.09
Konteynır Liman Trafiği (TEU: 20 fit eşdeğer birim)
-
Tarımsal Katma Değer (% GSYİH)
5.72%
Endüstriyel Katma Değer (% GSYİH)
48.69%
Hizmet Katma Değer (% GSYİH)
37.36%
Mal ve Hizmet İhracatı (%GSYİH)
49.18%
Toplam Nüfus
10.02 Milyon
Doğrudan Yabancı Yatırım, net girişler (% GSYİH)
3.13%
Mal ticareti (% GSYİH)
66.6%
Resmi döviz kuru (1 USD karşılığı yerel para birimi)
1.7
Sevkiyat noktasından yükleme limanına ortlama teslim süresi
3.0 gün
Teslim limanından alıcıya ortalama teslim süresi
2.0 gün
Bu veriler worldbank ve comtrade veri kaynaklarından alınmıştır.

Dış Ticaret Deseni

Ülkenin İthalatı Ülkenin İhracatı
bilgilendirme-mesaji

Bu bölüm, daha iyi bir deneyim sunabilmek için tablet, masaüstü ve dizüstü bilgisayarlardan erişim için optimize edilmiştir. Görüntüleme yapabilmek için farklı ekran çözünürlüğüne sahip bir cihaz kullanabilir veya tarayıcı pencerenizin boyutlarını değiştirebilirsiniz.

Ülkenin ithalat yaptığı ilk 10 ülke ve bu ülkenin sektör bazında ihracat tutarları aşağıda gösterilmektedir.

20152016201720182019

Ülkenin ihracat yaptığı ilk 10 ülke ve bu ülkenin sektör bazında ithalat tutarları aşağıda gösterilmektedir.

20152016201720182019
Yukarıdaki grafik Comtrade veri kaynağından ilgili ülkenin raporladığı veriler baz alınarak oluşturulmuştur. İlk on ülke içerisinde payı %1'den küçük olan ülkeler gösterilmemektedir.
GTİP kodunuzu girerek ürünün bu ülkedeki dış ticaret verilerini, rakip ülkelerin pazar payını, vergi oranlarını, ihracat koşullarını ve potansiyel ithalatçılarını görüntüleyebilirsiniz.

Sektörler ve Fırsatlar

Petrol ve gaz üretimi ile rafine edilmesi Azerbaycan GSYH’sinin yarısını ve ihracatının %90’ını oluşturan en önemli sektördür. Azerbaycan mevcut petrol üretimini 3 farklı boru hattı yoluyla ihraç etmektedir. Üretimin %80’lik bölümü, büyük bir kısmı Türkiye’de bulunan Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattı yoluyla ihraç edilmektedir. Azerbaycan’ın başta petrol üretimi olmak üzere enerji kaynakları ihracatında transit ülke konumunda olan Türkiye önem taşımaktadır. Bu bakımdan arz güvenliğinin sağlanması ve enerji ihtiyacının karşılanması anlamında da Türkiye-Azerbaycan arasındaki işbirliği önem teşkil etmektedir.

Sanayi sektörünün ekonominin yarısını oluşturduğu Azerbaycan, petrol ürünleri ve türevlerinin yanı sıra çimento, makine, pamuk ve gıda maddeleri de üretmektedir. Dünyadaki 11 iklim çeşidinin 9’una sahip olan ve topraklarının %55’ini tarımsal arazilerin oluşturduğu Azerbaycan’da çok çeşitli tarım ürünleri yetiştirilebilmektedir. Üretilen başlıca tarım ürünleri buğday, arpa, mısır, meyveler, (özellikle şarap üzümleri), pamuk, ipek, çay ve tütündür. Hizmetler sektörü ise GSYH’nın %35’ini ve istihdamın yarısını oluşturan, finans, telekom ve turizm alanlarındaki büyüme ile gelişmekte olan bir sektördür.

Türkiye’nin Azerbaycan’a en fazla ihracat yaptığı sektörler makineler ve mekanik parçalar, elektrikli cihazlar, otomotiv, plastik ve mamülleri ve demir çelik ürünleridir. Bu sektörler arasından son 5 yılda yıllık ortalama %18 büyüme ile otomotiv en yüksek artışı göstermiştir. Otomotivdeki artışı yıllık ortalama %12 büyüme ile makineler ve yıllık ortalama %10 ile elektrikli cihazlar sektörü izlemiştir. Plastik ve mamülleri yıllık ortalama -%10 daralma ve demir çelik ürünleri -%5 daralma ile düşüş gösteren sektörlerdir.

Türkiye ve Azerbaycan, petrol taşımacılığı başta olmak üzere önemli projelerde işbirliği yapmaktadır. Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattı Azerbaycan’da başlayıp Akdeniz’de biten ham petrol taşıyan en aktif projedir. Azerbaycan ve Türkiye liderlerinin inisiyatifiyle 2017’de tamamlanan Bakü-Tiflis-Kars demiryolu, ulaşım altyapısını çeşitlendirmeyi, iki ülke üzerinden uluslararası mal ve insan taşıma akışlarını artırmayı ve bölgesel işbirliğini genişletmeyi amaçlayan projedir. İki ülke tarafından başlatılan bir diğer uluslararası öneme sahip proje, Türkiye ve Avrupa Birliği'nin enerji güvenliği ve tedarik ağının çeşitlendirilmesi açısından yüksek önem atfettiği ve 2018’de faliyete başlayan Trans-Anadolu Boru Hattı'dır (TANAP). Yakın zamanda tamamlanan bir diğer proje, Azerbaycan’ın önemli enerji şirketlerinden olan Socar tarafından İzmir'deki “Petkim” petrokimya kompleksinde 2018’de inşa edilen Yıldız rafinerisidir. Socar’ın projeye toplam yatırımı 6,3 milyon dolardır. İki ülke arasında kurulan işbirliğine ve uluslararası projelere verilen önemin korunması ve geliştirilmesi, Türkiye’nin ihracat gelirleri için önem arz etmektedir.

Türkiye’nin Azerbaycan’dan en fazla ithalat yaptığı sektörler pamuk, plastik ve mamülleri, alüminyum ve mamülleri, organik kimyasallar ve demir çeliktir. Son 5 yılda bu sektörler arasından yıllık ortalama %165 büyüme ile demir çelik ve %110 büyüme ile pamuk en çok artış gösteren sektörlerdir. Alüminyum yıllık ortalama -%4 daralma ve plastik mamülleri -%2 daralma ile düşüş gösteren sektörlerdir.

Daha Fazla Görüntüle Daha Az Görüntüle

Ticaret Müşavirinden Notlar

Ticaret Müşavirlerinin bulundukları ülkede sahadan edindikleri ve ihracatınızı doğrudan etkileyebilecek güncel gelişmeler ve mevzuat değişikliklerine ilişkin notlara bu bölümde ulaşabilirsiniz.

Ülkenin İthalat Potansiyeline Göre Ürünler

Potansiyele göre sektörler

{{sectorIndex+1 + index*6}} - {{sectorItem.sectorName}}

Sektör içinde potansiyeli en yüksek ürünler

{{countryImportPotentialList[1].gtipNumber}}
{{countryImportPotentialList[0].gtipNumber}}
{{countryImportPotentialList[2].gtipNumber}}
  • {{index + 1}}
    GTİP {{item.gtipNumber}}
    {{item.potential}}/1000
  • {{index + 6}}
    GTİP {{item.gtipNumber}}
    {{item.potential}}/1000

Potansiyel, ilgili ülkede seçilen sektörde yer alan ürünlere duyulan ihtiyacın büyüklüğünün 1000’lik skala üzerinden gösterilmesidir.

Yapay zeka teknolojisi kullanan Akıllı İhracat Robotu, ihracatçıların geçmiş verilerinden ve farklı veri kaynaklarından elde ettiği yaklaşık 10 milyon satır veriyi anlık olarak işleyerek kişiye özel hedef pazar önerisi yapmaktadır. Seçeceğiniz hedef pazarlar için dış ticaret verileri, vergi oranları, ihracat koşulları, ithalatçı listeleri gibi ihracat yol haritanızı oluşturmanıza yardımcı olacak birçok bilgiyi görüntüleyebilirsiniz.
Robota Git

İkili Anlaşmalar

İki ülke arasında yapılan ticari anlaşmalar gerek vergiler gerekse gümrük uygulamaları bakımından ihracatta büyük önem taşımaktadır. Anlaşma metinlerine detay görüntüle butonunundan ulaşabilirsiniz.

Serbest Ticaret Anlaşması
Bölgesel Ticaret Anlaşması
Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması
Tercihli Ticaret Anlaşması
Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması

Ülkedeki Teknik Engeller

Ülkelerin farklı teknik düzenlemeleri, test ve belgelendirme işlemleri hakkında bilgi edinmek ve ihracat öncesi dönemde varsa teknik engellere yönelik önlem almak ihracatınızı geliştirmek için kritik öneme sahiptir. Aşağıda teknikengel.gov.tr adresi kaynak alınarak hazırlanan bilgileri görüntüleyebilirsiniz.

Ülkedeki yetkili kurum ve kuruluşlar ile iletişim bilgileri

Azerbaycan Cumhuriyeti Standartlaştırma, Metroloji ve Patent Devlet Komitesi: http://www.azstand.gov.az/

Azerbaycan Cumhuriyeti Standartlaştırma, Metroloji ve Patent Devlet Komitesi'nden alınan bilgilere göre Komite, ürünlerin belirlenen normlara uygunluğunu denetleyen devlet organlarının faaliyetlerinin koordinasyonunu gerçekleştirmekte; ürünlerin üretimi, kullanımı, işlenmesi, depolanması, taşınması, işlerin yürütülmesi ve hizmet sırasında teknik düzenlemelerin, ayrıca bunlarla ilgili standartların veya teknik düzenleme ve standartlaştırma sahasında diğer normların zorunlu şartlarına, üreticinin ürün kalitesi ve güvenliğine dair beyan ettiği değerlere riayet edilmesine yetkileri dahilinde devlet kontrolünü gerçekleştirmekte; ayrıca, tüketim pazarının  kalitesiz,  tehlikeli ve sahte mallardan korunması maksadıyla mevzuatta belirlenmiş tedbirleri uygulamaya koymaktadır.

Ülkedeki ilgili mevzuat ve mevzuata ulaşılabilecek internet adresleri

İlgili Azerbaycan mevzuatına, www.azstand.gov.az adreslerinden ulaşılabilir.
 

Ülkeye ihracatta zorunlu belgeler
Zorunlu Belgeler ve Belgeleri Düzenleyen Kurumlar

Azerbaycan’a yabancı ülkelerden malların ithalatının yapılabilmesi için milli sertifika belgelerine uygun olarak, malların standart belgesi ve deneme protokollerinin Azerbaycan Cumhuriyeti Standartlaştırma, Metroloji ve Patent Devlet Komitesi’ne takdim olunması ve bu malların milli sertifikalaştırma sisteminde testlerinin yapılması gerekmektedir.

Ticaret Müşavirliklerimiz ve Ataşeliklerimiz

BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ Ahmet ERDAL Ticaret Başmüşaviri Turkish Embassy Office of the Commercial Counsellor Samed Vurgun Küçesi No: 134 BAKU / AZERBAIJAN
baku@ticaret.gov.tr
00 99 412 441 39 68
(IP Tel) 0 312 204 83 39
(Fax) 00 99 412 441 39 06
BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ Eser ÇENGEL Gümrük Müşaviri Turkish Embassy Office of the Commercial Counsellor Samed Vurgun Küçesi No: 134 BAKU / AZERBAIJAN
baku@ticaret.gov.tr
00 99 412 441 39 68
(IP Tel) 0 312 204 83 39
(Fax) 00 99 412 441 39 06
BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ Ahmet ATAKER Ticaret Müşaviri Turkish Embassy Office of the Commercial Counsellor Samed Vurgun Küçesi No: 134 BAKU / AZERBAIJAN
baku@ticaret.gov.tr
00 99 412 441 39 68
(IP Tel) 0 312 204 83 39
(Fax) 00 99 412 441 39 06
NAHÇIVAN BAŞKONSOLOSLUĞU Lütfü KOP Ticaret Ataşesi Nahçıvan Şeher, Heydar Aliyev Prospekti No: 17, Nahçıvan, AZ-7000, Nahçıvan Muhtar Respublikası
+994 36 545 26 60+994 36 549 91 15