İran

İran

En büyük ithalatçı 2017
En büyük ithalatçı 2017
Çin Halk Cumhuriyeti 13.11Milyar
Dolar
En büyük ihracatçı 2017
En büyük ihracatçı 2017
Diğer 59.71Milyar
Dolar
Türkiye’nin ithalatı
6.09 Milyar $
2015
3.60 Milyar $
2019
Türkiye’nin ihracatı
3.66 Milyar $
2015
2.73 Milyar $
2019

Genel Görünüm

İran, cari fiyatlarla 454 milyar dolarlık GSYH büyüklüğü ile dünyanın 26. büyük ekonomisidir. İran, Suudi Arabistan'dan sonra Ortadoğu ve Kuzey Afrika (MENA) bölgesindeki ikinci büyük ekonomidir. İran doğal gaz rezervlerinde dünyada ikinci, kanıtlanmış ham petrol rezervlerinde dördüncü sırada yer almaktadır. Ekonomik faaliyet ve hükümet gelirleri büyük ölçüde petrol gelirlerine bağlıdır ve bu nedenle ekonomide dalgalanmalar görülmektedir. İran, Dünya Bankası “İş Yapma Kolaylığı” endeksinde 127. sırada yer almaktadır.

İran gelecek vizyonu olarak, dirençli bir ekonomiye sahip olma, bilim ve teknolojide ilerlemeler gerçekleştirme ve kültürel mükemmelliğin desteklenmesi şeklinde üç temel hedef belirlemiştir. Ekonomik cephede, 5 yıllık kalkınma planı ile yıllık %8'lik bir reel ekonomik büyüme oranı ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile finans ve bankacılık sektörlerinde reformlar öngörülmektedir. Petrol gelirlerinin tahsisi ve yönetimi hükümetin ana öncelikleri arasındadır.

İran’ın 82,9 milyonluk toplam nüfusu içerisinde işgücüne katılım oranı %44, işsizlik oranı ise %10,6’dır. İran’ın resmi para birimi IRR’dir (İran Riyali). Dünya Bankası'nın verilerine göre 2017 yılında yıllık %3,7 oranında büyüyen İran ekonomisinin, 2020 yılında COVID-19 pandemisinin de etkisiyle  -%6 oranında daralacağı öngörülmektedir.

Comtrade verilerine göre, İran en yakın ticari ilişkilerini Çin, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak ile kurarken en fazla ithalatı Çin’den yapmaktadır. Türkiye, 2019 yılında İran’a 2,7 milyar dolarlık ihracat yaparken İran’dan 3,6 milyar dolarlık ithalat yapmıştır. 2019 yılındaki 6,3 milyar dolarlık ikili ticaret büyüklüğümüz ile İran, Türkiye’nin en büyük 16. ticari ortağı konumundadır.

Daha Fazla Görüntüle Daha Az Görüntüle

Ticari Cazibe Faktörleri

İş yapma kolaylığındaki durumu
1 / 5
Lojistik performansı
2 / 5
Mal ve hizmet ithalatı büyüme (yıllık)
13.41%
Vizesiz Geçiş
VAR
Mal ithalatı 2017
51.61 Milyar $
Bir iş kurmak için gereken süre
72.5 gün
Enflasyon (yıllık)
39.91%
Gayri safi yurtiçi hasıla
454.01 Milyar $
GSYİH büyüme (yıllık)
3.76%
Kişi başına düşen brüt milli gelir, PPP (cari uluslararası dolar)
14.56 Bin $
Mal ve hizmet ithalatı (%GSYİH)
23.84%
Mal ihracatı 2017
105.84 Milyar $
Mal ve hizmet ihracatı büyüme (yıllık)
1.8%
Hava Taşımacılığı, navlun (milyon ton-km)
290.74
Konteynır Liman Trafiği (TEU: 20 fit eşdeğer birim)
2.37 Milyon
Tarımsal Katma Değer (% GSYİH)
9.5%
Endüstriyel Katma Değer (% GSYİH)
34.91%
Hizmet Katma Değer (% GSYİH)
54.35%
Mal ve Hizmet İhracatı (%GSYİH)
24.94%
Toplam Nüfus
82.91 Milyon
Doğrudan Yabancı Yatırım, net girişler (% GSYİH)
1.11%
Mal ticareti (% GSYİH)
31.33%
Resmi döviz kuru (1 USD karşılığı yerel para birimi)
42,000
Sevkiyat noktasından yükleme limanına ortlama teslim süresi
3.0 gün
Teslim limanından alıcıya ortalama teslim süresi
5.0 gün
Bu veriler worldbank ve comtrade veri kaynaklarından alınmıştır.

Dış Ticaret Deseni

Ülkenin İthalatı Ülkenin İhracatı
bilgilendirme-mesaji

Bu bölüm, daha iyi bir deneyim sunabilmek için tablet, masaüstü ve dizüstü bilgisayarlardan erişim için optimize edilmiştir. Görüntüleme yapabilmek için farklı ekran çözünürlüğüne sahip bir cihaz kullanabilir veya tarayıcı pencerenizin boyutlarını değiştirebilirsiniz.

Ülkenin ithalat yaptığı ilk 10 ülke ve bu ülkenin sektör bazında ihracat tutarları aşağıda gösterilmektedir.

20152016201720182019

Ülkenin ihracat yaptığı ilk 10 ülke ve bu ülkenin sektör bazında ithalat tutarları aşağıda gösterilmektedir.

20152016201720182019
Yukarıdaki grafik Comtrade veri kaynağından ilgili ülkenin raporladığı veriler baz alınarak oluşturulmuştur. İlk on ülke içerisinde payı %1'den küçük olan ülkeler gösterilmemektedir.
GTİP kodunuzu girerek ürünün bu ülkedeki dış ticaret verilerini, rakip ülkelerin pazar payını, vergi oranlarını, ihracat koşullarını ve potansiyel ithalatçılarını görüntüleyebilirsiniz.

Sektörler ve Fırsatlar

Türkiye’nin İran’a en büyük ihracat kalemi 251 milyon dolar ile makine ve mekanik parçalardır. Makine ve mekanik parçaların ihracatı son 5 yılda yıllık ortalama -%12 oranında daralmıştır. Makine ve mekanik parçaları 178 milyon dolarlık ihracat ile plastik ve mamülleri takip etmektedir. En fazla ihracat yapılan üçüncü ürün grubu ise 160 milyon dolara ulaşan liflerdir. Kağıt ve karton ihracatımız ise son 5 yılda yıllık ortalama %22 büyüyerek 149 milyon dolara ulaşmıştır.

Taşıdığı büyük işbirliği potansiyeline rağmen İran ile ekonomik ve ticari ilişkilerimiz son yıllara kadar, İran'daki kapalı rejimden kaynaklanan sorunlar, yaşanan siyasi ve jeopolitik krizler, korumacı ekonomi politikası ve buna bağlı ithalat-ihracat kontrolü, ulaşım ve sınır kapılarındaki yetersizlikler, uluslararası bankacılık sistemindeki sorunlar, İran'a komşu illerimizin sınai ve ticari altyapısının yeterince gelişmemiş olması, kara yolu ve demir yolları ağlarının yetersizliği, uçak seferlerinin sayısının düşük düzeyde kalması ve sınır kapılarında karşılaşılan sorunlar nedeni ile sınırlı kalmıştır. 2003 yılından itibaren İran ile ticari ilişkilerimiz ve karşılıklı yatırım faaliyetlerinde bir canlanma görülmektedir. Son yıllarda küçük ve orta ölçekli işletmelerin, İran'da yatırım yapmak amacı ile düzenledikleri iş gezilerinin yoğunlaştığı gözlemlenmektedir. Türk sanayicileri ve iş insanları bakımından İran pazarı cazibesini muhafaza etmektedir. Bu noktada Türk firmaları ile rekabet edecek Avrupa firmalarının İran'da yeterince bulunmaması da rol oynamaktadır.

Türkiye’nin İran’dan en çok ithal ettiği ürünler arasında mineral yakıtlar ve yağlar gelmektedir. 2019 yılı ithalatı 2,1 milyar dolar olan bu ürün grubu toplam ithalatımızın %69’unu oluşturmaktadır. En fazla ithalat yapılan diğer sektörler ise plastik ve mamülleri, bakır, çinko ve demir-çeliktir.

Daha Fazla Görüntüle Daha Az Görüntüle

Ticaret Müşavirinden Notlar

Ticaret Müşavirlerinin bulundukları ülkede sahadan edindikleri ve ihracatınızı doğrudan etkileyebilecek güncel gelişmeler ve mevzuat değişikliklerine ilişkin notlara bu bölümde ulaşabilirsiniz.

Ülkenin İthalat Potansiyeline Göre Ürünler

Potansiyele göre sektörler

{{sectorIndex+1 + index*6}} - {{sectorItem.sectorName}}

Sektör içinde potansiyeli en yüksek ürünler

{{countryImportPotentialList[1].gtipNumber}}
{{countryImportPotentialList[0].gtipNumber}}
{{countryImportPotentialList[2].gtipNumber}}
  • {{index + 1}}
    GTİP {{item.gtipNumber}}
    {{item.potential}}/1000
  • {{index + 6}}
    GTİP {{item.gtipNumber}}
    {{item.potential}}/1000

Potansiyel, ilgili ülkede seçilen sektörde yer alan ürünlere duyulan ihtiyacın büyüklüğünün 1000’lik skala üzerinden gösterilmesidir.

Yapay zeka teknolojisi kullanan Akıllı İhracat Robotu, ihracatçıların geçmiş verilerinden ve farklı veri kaynaklarından elde ettiği yaklaşık 10 milyon satır veriyi anlık olarak işleyerek kişiye özel hedef pazar önerisi yapmaktadır. Seçeceğiniz hedef pazarlar için dış ticaret verileri, vergi oranları, ihracat koşulları, ithalatçı listeleri gibi ihracat yol haritanızı oluşturmanıza yardımcı olacak birçok bilgiyi görüntüleyebilirsiniz.
Robota Git

İkili Anlaşmalar

İki ülke arasında yapılan ticari anlaşmalar gerek vergiler gerekse gümrük uygulamaları bakımından ihracatta büyük önem taşımaktadır. Anlaşma metinlerine detay görüntüle butonunundan ulaşabilirsiniz.

Serbest Ticaret Anlaşması
Bölgesel Ticaret Anlaşması
Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması
Tercihli Ticaret Anlaşması
Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması

Ülkedeki Teknik Engeller

Ülkelerin farklı teknik düzenlemeleri, test ve belgelendirme işlemleri hakkında bilgi edinmek ve ihracat öncesi dönemde varsa teknik engellere yönelik önlem almak ihracatınızı geliştirmek için kritik öneme sahiptir. Aşağıda teknikengel.gov.tr adresi kaynak alınarak hazırlanan bilgileri görüntüleyebilirsiniz.

Ülkedeki yetkili kurum ve kuruluşlar ile iletişim bilgileri

ISIRI tarafından Türkiye’de yetkilendirilmiş bulunan uluslararası gözetim şirketinin bilgileri aşağıda yer almaktadır: 
- İran Standartlar ve Sanayi Araştırmaları Kurumu (ISIRI)
- Industrial And Engineering Inspection Co. of Iran 

Ülkeye ihracatta zorunlu belgeler
Zorunlu Belgeler ve Belgeleri Düzenleyen Kurumlar

İran Sanayi, Madenler ve Ticaret Bakanlığı ve Sağlık, İlaç ve Sağlık Eğitimi Bakanlığı ile ve İran Standartlar ve Sanayi Araştırmaları Kurumu tarafından alınan ortak bir karar çerçevesinde İran’a ithal edilecek bazı ürünler için Certificate of Inspection (COI) adlı sertifikanın alınması zorunluluğu bulunmaktadır.

Certificate of Inspection (COI) adlı sertifikanın tahsis edilebilmesi için ISIRI tarafından çalışma izni verilen şirketin alıcı tarafından özel olarak görevlendirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, söz konusu gözetim firması tarafından, ithal edilecek olan ürün özelliklerinin ve belirtilen ürünün üreticisinin resmi sertifika örneklerinin alınması, sonrasında da İran ithalat mevzuatı çerçevesinde ürünün üretildiği fabrika için bir gözetim planının düzenlenmesi ve üretici firma yetkililerinin izni ile üretim hattında gözetim faaliyetinin gerçekleştirilmesi suretiyle gözetim işlemi tamamlanmaktadır.

Gözetim faaliyetinin sonucunda, gözetim firması, hazırlayacağı rapora istinaden COI sertifikasını düzenlemekte ve söz konusu COI sertifikasının bir örneğini, gözetim raporuyla birlikte ISIRI’ya göndermektedir. Bu kapsamda, alıcı firmanın, İran gümrüğüne mal göndermeden önce COI belgesini temin etmesi ve Türk ihracatçıya teslim etmesi gerekmektedir. Söz konusu belge ile birlikte ürünün İran gümrüğüne sevk edilmesi ve gümrük mevzuatına uygun olarak İran’a ithal edilmesi mümkün olabilmektedir. COI belgesi gereken ürünleri İran’a ithal edecek kişi veya şirketlerin gözetim firmalarına başvuruda bulunması ve gerekli masrafları karşılaması gerekmektedir.
 

Zorunlu Belgelenmeye Tabi Ürünler

İlaç İthalatı:
İran Sağlık, Tedavi ve Tıbbi Eğitim Bakanlığı İlaç ve Gıda Kurumu'nun 02.03.2014 tarihli Genelgesi ile (Avusturya, İngiltere, İspanya, Slovakya, Slovenya, İtalya, İrlanda, Almanya, Belçika, Portekiz, Danimarka, Çek Cumhuriyeti, İsveç, Fransa, Finlandiya, Lüksemburg, Macaristan, Hollanda, Yunanistan, İsviçre, ABD, Kanada, Avustralya, Japonya ve Güney Kore hariç) aralarında ülkemizin de bulunduğu diğer ülkelerden yapılacak ilaç ithalatında, ilaçların "JAPAN’S PMDA-SWISSMEDIC-TGA-UK/MHRA-EMA-US/FDA" sertifikalarını haiz olmaları zorunluluğu getirilmiştir.

İlaç ithalatı ve işlem kaydı, İlaç Tescil Belgesinin altta belirtilen sistemle ibrazı halinde gerçekleşebilir: 
JAPAN’S PMDA-SWISSMEDIC-TGA-UK/MHRA-EMA-US/FDA
Açıklama: Teknik Bilgi İntikali çerçevesinde de yapılacak olan ilaç İthalatı için, Yasal Teşhis Komisyonunun (İlaç ve Biyolojik Ürünleri Üretim ve İthalatından Sorumlu) oy birliği ile izinli kaynaklar belirtilir.
Doğal olarak 15.06 2011 tarihli ve 665/27312 sayılı tebliğ (İlaç temin izin kaynakları) yeni tebliğin yürürlüğe girmesi tarihinden itibaren geçersizdir.

- Gıda Takviye Ürünleri İthalatı:
İran Sağlık Bakanlığı'nın yayımladığı mevzuat uyarınca gıda takviye ürünlerin ithalatında GMP belgesi aranmaktadır. Bu kapsamda, İran’a gıda ve takviye ürünleri ihraç etmek isteyen ihracatçı firmalarımızın İran'da yetkili temsilcisi bulunması ve söz konusu yetkili temsilcinin İran Sağlık Bakanlığı’nda kaydının mevcut olması zorunludur.

İran Sağlık Bakanlığı İlaç ve Gıda Kurumu

Ülkede ürün güvenliği denetimleri
Sevk Öncesi İnceleme

İran İslam Cumhuriyeti Standart Kurumu (ISIRI) Tarafından Teyitli Olan İthalat Alanında Faaliyet Gösteren İran Gözetim Firmalarının Listesi:
1. SHARDIN AFARIN INTERNATIONAL INSPECTION CO.    
2. IRANIAN INSPECTION CO.    
3. TECHIN CO TECHNICAL INSPECTION & CORROSION CONTROL CO.    
4. IRANIAN STANDARD & QUALITY INSPECTION CO.    
5. IRAN ENGINEERING INSPECTION CO.    
6. INDUSTRIAL & ENGINEERING INSPECTION CO. of IRAN    
7. BEHSOTONE SANAT NOVIN CO.    
8. INTERNATIONAL GOODS INSPECTION CO.(IGI)    
9. FOOLAD TECHNIC ENGINEERING INTERNATIONAL CO.    
10. BEKHRAD INTERNATIONAL INSPECTION SERVICES (B.I.S)    
11. ARYA SGS QUALITY SERVICES CO.    
12. IKA ENGINEERING and TECHNICAL INSPECTION CO.    
13. AZMOON ASA PARSE INSPECTION CO.
14. MILAD DEVELOPMENT INTERNATIONAL ENGINEERING INSPECTION CO.    
15. NASA INTERNATIONAL INSPECTION CO.(N.I.C)    
16. 2R Inspection & Quality Services Kish Co    
17. PESSANJ INTERNATIONAL TECHNICAL INSPECTION CO .    
18. ATLAS INSPECTION SERVICES Ltd.
19 ARYA TOOS MOTAHED INTERNATIONAL TECHNICAL INSPECTION GROUP CO.
20. ROSHAK PAYA CONTROL INSPECTION CO.    
21. INTERTEK QESHM INSPECTION CO.    
22. IDRA INTERNATIONAL QUALITY INSPECTION CO    
23. ASIA-KISH CLASSIFICATION Company (ACS)    
24. Falat Pejvak Technical Inspection Co    
25. BAZAFARINAN SANAT JONOUB INTERNATIONAL INSPECTION (B.S.J).    
26. FARADANESH INSPECTION CO.    
27. FAHAMEH ENGINEERING INDUSTRIAL.CO    
28. IRAN WATER &ELECTRICAL EQUIPMENT ENGINEERING CO .    
29. Pars quality Innovators Company (P.Q.I).    
30. AB KARKHEH CONSULTING ENGINEERS CO.    
31. PARNIAN PAYESH ANDISHE KADUS CO( PPAK)    
32. RAHAVARD SANAT ALBORZ CO.    
33. Technical quality system co    
34. IRAN GROUP OF SURVEYORS COMPANY    
35. DARYA KALA CONTROL INSPECTION SERVICES    
36. ARIA SINA CONTROL INTERNATIONAL INSPECTION CO.(ASCO)    
37. DARKO ALBORZ GROUPINTERNATIONAL TECHNICAL INSPECTION (DARKO)    
38. LLOYD ALMAN KISH    
39. MONITORING THE HUMAN HYGIENE CONDITION& STANDARD QESHM Co    

 İran Standart Kurumu Tarafından Teyitli Olan Yabancı Gözetim Firmalarının Listesi:
1. BUREAU VERITAS , INTERNATIONAL REGISTER of CLASSIFICATION of VESSELS & AIRCRAFT    
2. CONTROL UNION HOLDING (C.U.H) B.V.    
3. NIPPON KAIJI KENTEI KYOKAI. CO (NKKK)    
4. COTECNA INSPECTION S.A.    
5. GERMANISCHER LLOYD G. L
6. OVERSEAS MERCHANDISE INSPECTION CO. Ltd    
7. SEAPORT CONTROLLERS INTERNATIONAL GmbH    
8. S.G.S    
9. IS COMPANY    

Ticaret Müşavirliklerimiz ve Ataşeliklerimiz

TAHRAN BÜYÜKELÇİLİĞİ Cengiz GÜRSEL Ticaret Başmüşaviri Turkish Embassy Office of the Commercial Counsellor Ferdowsi Ave. No:337 TEHRAN  11444 / IRAN P.O.Box:11155/8758
tahran@ticaret.gov.tr
00 98 21 33 91 35 9200 98 21 33 92 62 46
(IP Tel) 0 312 204 82 88
(Fax) 00 98 21 33 92 49 52
TAHRAN BÜYÜKELÇİLİĞİ Abdullah OSKAY Ticaret Müşaviri Turkish Embassy Office of the Commercial Counsellor Ferdowsi Ave. No:337 TEHRAN  11444 / IRAN P.O.Box:11155/8758
tahran@ticaret.gov.tr
00 98 21 33 91 35 9200 98 21 33 92 62 46
(IP Tel) 0 312 204 82 88
(Fax) 00 98 21 33 92 49 52
TEBRİZ BÜYÜKELÇİLİĞİ Yavuz Selim ÖZDEN Ticaret Ataşesi Turkish Embassy Office of the Commercial Counsellor Kuye Vale Asr, Khiyabani Forughi, Kuçe-i Farhangian No:8 P.O.Box.:4155-51335 TEBRIZ / IRAN P.O.Box:27 Doğubayazıt, AĞRI / TÜRKİYE
tebriz@ticaret.gov.tr
00 98 41 3329 75 82
(IP Tel) 0 312 204 81 69
(Fax) 00 98 41 3329 75 83
URUMİYE BAŞKONSOLOSLUĞU Bekir Sıddık KIZMAZ Ticaret Ataşesi Turkish Consulate General Office of the Commercial Attache Khayabane Shahid Dr.Behesti No:30 ORUMIEH / IRAN
urumiye@ticaret.gov.tr
00 98 44 3348 8585
(IP Tel) 0 312 204 81 61
(Fax) 00 98 44 3348 8585
URUMİYE BAŞKONSOLOSLUĞU Ersin ÖZDEMİR Ticaret Ataşesi Turkish Consulate General Office of the Commercial Attache Khayabane Shahid Dr.Behesti No:30 ORUMIEH / IRAN
urumiye@ticaret.gov.tr
00 98 44 3348 8585
(IP Tel) 0 312 204 81 61
(Fax) 00 98 44 3348 8585